Proste obserwacje w życiu codziennym pokazują, że niektórym osobom wystarczy niewielka dawka alkoholu, by zaszumiało im w głowie, z kolei inni trzymają fason po nieporównywalnie większych ilościach wysokoprocentowych trunków. W towarzystwie bardzo często można usłyszeć ciekawostki i teorie, które mają na celu wyjaśnienie tajemnicy mniejszej bądź większej podatności na działanie alkoholu. Jak tłumaczy to nauka? W dzisiejszym artykule dokładnie omówimy czynniki, które wpływają na tolerancję alkoholową.
Specjaliści terapii uzależnień wyróżniają kilka typów tolerancji na alkohol, my jednak skupiamy się jedynie na jednym z nich, a mianowicie – tolerancji metabolicznej. Jest to termin, który odnosi się do stopniowego zmniejszania oddziaływania na organizm tych samych dawek alkoholu, w miarę jego regularnego spożywania. W konsekwencji, przy częstym piciu alkoholu, potrzebne są coraz wyższe jego dawki, by osiągnąć pożądany stan.
Taka sama dawka alkoholu znacznie szybciej i mocniej wpłynie na kobietę. Dlaczego? Przede wszystkim organizm kobiety zawiera duże ilości estrogenów, które ułatwiają wchłanianie alkoholu. Dodatkowo, w żołądkach kobiet jest mniej rozkładającej etanol dehydrogenazy alkoholowej, przez co do ustroju wchłania się więcej czystego alkoholu. Ciało kobiety wyróżnia się też większą zawartością tkanki tłuszczowej, przez co spożyty alkohol rozkłada się w mniejszej objętości płynów, a więc osiąga wyższe stężenie.
Większa wrażliwość na działanie wysokoprocentowych trunków dotyczy również osób starszych. Wraz z wiekiem maleje aktywność enzymów metabolizujących alkohol, przez co dłużej krąży on w ustroju. Nie bez znaczenia są także ewentualne choroby przewlekłe oraz przyjmowane przez seniorów lekarstwa.
W przypadku wpływu masy ciała na tolerancję alkoholową, przyjęło się, że im większa masa ciała, tym mocniejsza głowa. Nie jest to do końca prawidłowe stwierdzenie. Większe znaczenie ma proporcja pomiędzy zawartością tkanki tłuszczowej a tkanki mięśniowej. Tkanka tłuszczowa, w przeciwieństwie do tkanki mięśniowej, zawiera relatywnie mało wody. Z uwagi na fakt, że alkohol rozpuszcza się w środowisku wodnym, osoby z dużą masą mięśniową będą mniej podatne na alkohol niż osoby o takiej samej masie ciała, lecz większym udziale tkanki tłuszczowej.
Z pewnością każdy z nas wie, że picie alkoholu na pusty żołądek nie jest najlepszym pomysłem. Nie tylko sprzyja to mocniejszemu działaniu trunku, ale przede wszystkim uszkadza błonę śluzową żołądka. Zaskakujący jest jednak fakt, że podatność na alkohol może być modyfikowana przez codzienną dietę. Alkohol znacznie mocniej działa na osoby prowadzące dietę niskowęglowodanową czy wysokobiałkową, z kolei wysokie spożycie węglowodanów znacznie zwiększa tolerancję na alkohol, co ma to związek z gromadzeniem w mięśniach i wątrobie glikogenu, który wiąże spore ilości wody.
Gorszy dzień, w którym podczas zakrapianego spotkania człowiek jest bardziej podatny na wpływ alkoholu, często jest wywołany przez zwykłe zmęczenie, osłabienie organizmu bądź brak posiłku. Niektóre osoby reagują jednak na etanol wyjątkowo źle. Zazwyczaj źródłem tego problemu jest nieprawidłowa reakcja układu odpornościowego, jednak niekiedy przyczyną może być defekt enzymu uczestniczącego w metabolizmie alkoholu.
Oddziaływanie alkoholu na organizm człowieka zależy w dużej mierze od aktywności enzymów, które go rozkładają. Niektóre osoby mogą naturalnie posiadać mniej aktywną dehydrogenazę alkoholową, co jest uwarunkowane genetycznie poprzez modyfikację genu aldh2. W takim przypadku nawet niewielkie dawki alkoholu powodują nieprzyjemne objawy w postaci zaczerwienienia twarzy czy mdłości. Mutacja genu aldh2 jest w Europie stosunkowo rzadka, jednak szacuje się, że dotyczy nawet 36% populacji Azji Wschodniej. Udowodniono, że ma ona wpływ na mniejszą zapadalność na chorobę alkoholową, jednak zwiększa ryzyko choroby Alzheimera i niektórych nowotworów.
Za bardzo niską tolerancję na alkohol odpowiedzialna może być także alergia lub nadwrażliwość. Jest to bardzo złożone zagadnienie, ponieważ reakcja alergiczna najczęściej dotyczy obecnych w trunku związków pobocznych (na przykład glutenu), jednak skrajnie rzadko występuje uczulenie na czysty etanol. Alergię na alkohol należy podejrzewać w przypadku pojawienia się po jego spożyciu:
Zdarzają Ci się epizody nadmiernego picia i zauważasz, że Twoja głowa jest coraz mocniejsza? Nie jest to bynajmniej powód do radości! Okazuje się, że narastająca tolerancja na alkohol często jest jednym z pierwszych objawów rozwijającej się choroby alkoholowej. Warto jednak wiedzieć, że nie każda uzależniona osoba jest mniej podatna na działanie etanolu. Tolerancja alkoholowa, w zależności od fazy choroby, może być skrajnie różna.
W przebiegu choroby alkoholowej wyróżnia się cztery fazy. Już w pierwszej fazie wstępnej tolerancja na alkohol zaczyna stopniowo wzrastać. Jest to powód, dla którego osoby sięgają po coraz większe dawki alkoholu, by poczuć objawy upojenia. W skrajnych przypadkach, uzależnione osoby przekraczają śmiertelną dawkę alkoholu nawet kilkukrotnie! Nie oznacza to jednak, że obniża się równocześnie szkodliwe działanie etanolu na organizm.
W końcowych fazach choroby alkoholowej obserwuje się zjawisko odwrotne – tolerancja zaczyna spadać, a chorej osobie wystarczy niewielka ilość trunku, by poczuć jego wyraźne działanie. Ma to związek zarówno z wyniszczeniem organizmu, jak i obniżoną aktywnością enzymów metabolizujących alkohol.
Niezależnie od tolerancji na alkohol, większe dawki ulubionych trunków mogą skutkować porannym kacem. Dolegliwość ta spowodowana jest toksycznym działaniem metabolitów alkoholu, z jednoczesnym odwodnieniem i wypłukaniem elektrolitów. Często polecane domowe sposoby na pozbycie się kaca zazwyczaj nie są zbyt pomocne. Potrzebujesz szybko stanąć na nogi? Odtrucie alkoholowe z użyciem kroplówek to prawdopodobnie jedyna skuteczna metoda leczenia kaca.
Detoks alkoholowy polega na dożylnym podaniu kroplówek zawierających elektrolity, glukozę, a także inne wybrane substancje, w tym witaminy czy antyoksydanty. Podawane kroplówki nie tylko wypłukują resztki szkodliwych metabolitów alkoholu, ale również niwelują objawy kaca i sprzyjają regeneracji organizmu. Osoby korzystające z kroplówek odtruwających obserwują szybką poprawę samopoczucia, jeszcze w trakcie wykonywania wlewu.
W przypadku własnego zdrowia, warto stawiać jedynie na sprawdzone i bezpieczne rozwiązania. W firmie KacDoktor pracują doświadczeni lekarze, ratownicy medyczni oraz pielęgniarki, dzięki czemu zyskujesz pewność, że wszystkie procedury medyczne są przeprowadzane z zachowaniem wszystkich zasad higieny i bezpieczeństwa.
Oferujemy detoks alkoholowy na terenie Warszawy, całodobowo we wszystkie dni tygodnia – wystarczy zadzwonić bądź zostawić nam wiadomość poprzez formularz kontaktowy. Nasz specjalista dojedzie pod wskazany przez Ciebie adres już w 45 minut. Następny dzień po imprezie nie musi być zmarnowany – możesz wyleczyć kaca w niecałe 2 godziny i wrócić do ważnych dla Ciebie spraw!
Tolerancja na alkohol to stopniowe osłabienie reakcji organizmu na te same dawki etanolu przy jego regularnym spożywaniu. W praktyce oznacza to, że z czasem do uzyskania podobnego efektu potrzebne są coraz większe ilości alkoholu.
Największe znaczenie mają częstotliwość picia, płeć, wiek, skład ciała oraz dieta. Na działanie alkoholu wpływają też uwarunkowania genetyczne, ogólny stan organizmu, zmęczenie i obecność posiłku w żołądku.
U kobiet alkohol szybciej osiąga wyższe stężenie we krwi. Wynika to z mniejszej ilości dehydrogenazy alkoholowej w żołądku, większego wpływu estrogenów na wchłanianie etanolu oraz mniejszej objętości wody w organizmie przy większym udziale tkanki tłuszczowej.
Tak. U osób starszych aktywność enzymów metabolizujących alkohol stopniowo maleje, dlatego etanol dłużej utrzymuje się w organizmie i może działać silniej nawet po dawkach wcześniej dobrze tolerowanych.
Nie. O tolerancji nie decyduje sama masa ciała, ale proporcja między tkanką mięśniową a tłuszczową. Alkohol rozpuszcza się w środowisku wodnym, dlatego osoby z większą masą mięśniową zwykle reagują słabiej niż osoby o podobnej wadze, ale z większym udziałem tkanki tłuszczowej.
Tak. Alkohol zwykle działa mocniej przy diecie niskowęglowodanowej lub wysokobiałkowej. Z kolei wyższe spożycie węglowodanów może zwiększać tolerancję, ponieważ glikogen magazynowany w mięśniach i wątrobie wiąże wodę.
Brak posiłku sprzyja szybszemu działaniu alkoholu i zwiększa jego wpływ na organizm. Dodatkowo etanol drażni błonę śluzową żołądka, dlatego picie na pusty żołądek nasila niekorzystne skutki już na etapie wchłaniania.
Niższa tolerancja może pojawić się przy zmęczeniu, osłabieniu organizmu albo braku posiłku. W takich sytuacjach nawet dawka wcześniej dobrze znoszona może wywołać silniejsze objawy po spożyciu alkoholu.
Tak. U części osób występuje mniejsza aktywność enzymów biorących udział w metabolizmie alkoholu, co może być uwarunkowane genetycznie. W takiej sytuacji nawet niewielkie ilości etanolu mogą wywoływać zaczerwienienie twarzy, mdłości i wyraźny dyskomfort.
Alergię lub nadwrażliwość można podejrzewać wtedy, gdy po alkoholu pojawiają się wysypka, zaczerwienienie i łzawienie spojówek, wodnisty katar, kaszel, duszność, przyspieszone tętno albo spadek ciśnienia tętniczego. Najczęściej reakcja dotyczy składników obecnych w trunku, a nie samego etanolu.
Tak. Narastająca tolerancja często bywa jednym z pierwszych objawów rozwijającej się choroby alkoholowej. To nie oznacza, że alkohol szkodzi mniej, lecz że organizm coraz słabiej reaguje na te same dawki mimo postępujących uszkodzeń.
W późniejszych fazach choroby alkoholowej tolerancja może spadać z powodu wyniszczenia organizmu i osłabienia aktywności enzymów metabolizujących alkohol. W efekcie nawet mała ilość trunku zaczyna działać wyraźnie silniej.
Nie. Niezależnie od tolerancji, większe dawki alkoholu mogą prowadzić do kaca. Odpowiadają za niego toksyczne metabolity etanolu, odwodnienie i utrata elektrolitów, a nie samo subiektywne poczucie, że alkohol działa słabiej.
Największą skuteczność przypisuje się odtruciu alkoholowemu z użyciem kroplówek. Dożylne podanie elektrolitów, glukozy oraz innych dobranych substancji pozwala szybciej uzupełnić niedobory i ograniczyć objawy kaca niż metody doustne.
